Republika Białoruś

Stolica: Mińsk
Języki urzędowe: białoruski, rosyjski

WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE.
Obowiązują następujące zasady:
1) podróże odbywają się na podstawie wiz oraz ważnych dokumentów podróży; wydawane są wizy uprawniające do pobytu do 180 dni, przypadających w ciągu roku od daty pierwszego wjazdu (90 dni w ciągu 6 miesięcy);
2) od ubiegających się o wizy wymagane są dokumenty potwierdzające cel podróży i posiadanie polisy ubezpieczenia medycznego oraz środków na pobyt i powrót. Wizę można uzyskać w konsulatach Białorusi w Warszawie, Gdańsku, Białymstoku i Białej Podlaskiej. Nie ma możliwości uzyskania wizy na granicy – w przejściach naziemnych. W koniecznych przypadkach istnieje możliwość uzyskania białoruskiej wizy tranzytowej na lotnisku Mińsk-2.
Obywatele polscy, którym w trakcie pobytu na terytorium Białorusi skończył się termin ważności wizy, mają obowiązek wykupienia tzw. wizy wyjazdowej. W tym celu należy niezwłocznie zwrócić się do rejonowego Wydziału ds. Obywatelstwa i Migracji podległego MSW RB w celu wystawienia wizy wyjazdowej (koszt ok. 35 USD), co wiąże się także z uiszczeniem kary za opuszczenie terytorium Białorusi po terminie przewidzianym w wizie.

Uwaga: Obywatele polscy przy przejazdach do państwa docelowego przez terytorium Białorusi obowiązani są posiadać białoruskie wizy tranzytowe. Przyjeżdżający na krócej niż miesiąc powinni mieć przy sobie równowartość ok. 15 USD na każdy dzień pobytu. Rygorystycznie jest wymagane, by przyjeżdżający zamieszkiwali wyłącznie w miejscu zarejestrowania pobytu. Istnieje obowiązek wypełniania podczas odprawy paszportowej tzw. kart migracyjnych. Każdy obywatel Polski (poza członkami oficjalnych delegacji rządowych i akredytowanymi dyplomatami) ma obowiązek wypełnić dostępny na granicy blankiet, rejestrowany przez białoruską straż graniczną, na którym cudzoziemiec w przypadku przebywania na terytorium Białorusi powyżej 3 dni roboczych, ma obowiązek uzyskać stempel meldunkowy w Wydziale ds. Obywatelstwa i Migracji przy Wydziale Spraw Wewnętrznych właściwym ze względu na miejsce pobytu w RB (lub w najbliższym komisariacie milicji). Karta migracyjna podlega zwrotowi podczas wyjazdu z terytorium Białorusi. Niedopełnienie obowiązku meldunkowego w terminie 3 dni roboczych od chwili wjazdu na Białoruś pociąga za sobą konsekwencje prawne, począwszy od kary finansowej (od 20 do nawet 100 USD) aż do przymusowego opuszczenia terytorium Białorusi (deportacja) włącznie.

PRZEPISY CELNE.
Przepisy celne zezwalają na wwóz waluty w dowolnej kwocie. Należy ją zgłosić, wypełniając deklarację celną przy wjeździe. Zgodnie z przepisami można wwieźć i wywieźć z Białorusi walutę wymienialną w kwocie do 10 tys. USD (lub jej równowartość) w gotówce bez wypełniania deklaracji celnej, a kwoty przekraczające 10 tys. USD – wyłącznie na podstawie deklaracji celnej. W przypadku wywozu z Białorusi kwoty przekraczającej 10 tys. USD należy mieć stosowne zezwolenie (np. deklarację celną lub dokument bankowy zezwalający na wywóz waluty). Nie jest wymagane zaświadczenie z banku o pochodzeniu waluty przewyższającej sumę, którą zadeklarowano przy wjeździe, jednak cudzoziemiec ma obowiązek pisemnego zgłoszenia w deklaracji wszystkich wywożonych środków płatniczych przekraczających 10 tys. USD. Niezależnie od przepisów zalecane jest wpisywanie do deklaracji wszystkich wwożonych i wywożonych środków, gdyż zdarzają się przypadki odmiennej interpretacji tych przepisów przez służby celne. Na Białoruś można bezcłowo wwozić przedmioty osobistego użytku o wartości do 1000 EUR i o wadze do 50 kg, a także 1 karton papierosów (200 szt.), 1 l alkoholu (wino lub wódka) oraz 1 l piwa. Użyczenie osobie trzeciej samochodu wwiezionego na obszar celny Białorusi może nastąpić wyłącznie za zgodą urzędu celnego wystawiającego zaświadczenie; w przeciwnym razie może dojść do konfiskaty samochodu. Osoba kierująca pojazdem nie będącym jej własnością powinna mieć notarialną umowę użyczenia środka transportu na terytorium Białorusi. Przy wjeździe i wyjeździe może być pobierana dodatkowa opłata ekologiczna w wysokości ok. 4 USD. Opłat tych dokonuje się w filiach banków w przejściach granicznych lub w innych wyznaczonych do tego celu punktach. Dowód wpłaty należy zachować w celu okazania funkcjonariuszom białoruskiej straży granicznej. Zniesiona została procedura rejestrowania czasowego wwozu środków transportu przez osoby fizyczne. Procedura ta nadal obowiązuje w odniesieniu do samochodów ciężarowych i autokarów (powyżej 5 ton). Uchybienia dotyczące nieprzestrzegania postanowień tego przepisu prawnego doprowadziły w ostatnich latach do zasądzenia szeregu konfiskat środków transportu należących do obywateli polskich.

UBEZPIECZENIE.
Obywatele polscy składający w urzędach konsularnych Republiki Białoruś w Polsce wniosek o wydanie wizy obowiązani są przedstawić polisę ubezpieczenia medycznego honorowaną na terytorium Białorusi. Kontrola posiadania przez obywateli RP ubezpieczenia medycznego odbywa się przy wjeździe na terytorium Białorusi, w przejściach granicznych, podczas rejestracji w hotelach i urzędach meldunkowych, tj. rejonowych Wydziałach ds. Obywatelstwa i Migracji. Informacji w sprawie punktów sprzedaży polis ubezpieczenia medycznego oraz ich cen udzielają urzędy konsularne Republiki Białoruś w Polsce. Kierowcy powinni dodatkowo wykupić w Polsce międzynarodową zieloną kartę.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA.
Nie wymaga się szczepień ochronnych. Zagrożenie chorobami zakaźnymi, np. błonicą (zwłaszcza latem), grypą (w zimie) i chorobami wenerycznymi, jest dość duże. Latem i jesienią w lasach należy uważać na kleszcze roznoszące wirusowe choroby. Obywatele Polski są leczeni na Białorusi odpłatnie. Doba w szpitalu kosztuje równowartość ok. 30 USD, jednak w razie leczenia specjalistycznego cena może być wyższa. Poziom opieki szpitalnej i warunki leczenia są niższe niż w Polsce, mogą też występować problemy z dostępnością specjalistycznych lekarstw. Korzystając z usług przychodni lekarskiej lub gabinetów dentystycznych, należy wybierać prywatne placówki, które dysponują znacznie lepszym sprzętem specjalistycznym. W aptekach podstawowe leki można kupić bez recepty.

Arabska Republika Egiptu

Stolica: Kair
Waluta: funt egipski (EGP), 1 EGP = 100 piastrów;
Język urzędowy: arabski

WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE
Między Polską a Egiptem obowiązuje ruch wizowy. Obywatel RP może przed przyjazdem do Egiptu ubiegać się o wizę w egipskim przedstawicielstwie dyplomatycznym lub otrzymać ją na lotnisku w Egipcie po opłaceniu 15 USD. Wizy turystyczne wystawiane są na pobyt 30-dniowy. Dopiero po wjeździe do Egiptu z wizą turystyczną można występować o wizę uprawniająca do pracy lub nauki. Paszport powinien być ważny przynajmniej o 6 miesięcy dłużej niż wiza. W razie uszkodzenia lub utraty paszportu należy zwrócić się do Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Kairze o wydanie paszportu tymczasowego, a następnie wystąpić do lokalnego urzędu paszportowego o potwierdzenie wjazdu oraz wizę wyjazdową. Wiza taka jest wtedy ważna przez 7 dni. Bez takiej wizy nie można wyjechać z Egiptu.

PRZEPISY CELNE
Egipskie przepisy celne nie odbiegają od przepisów ogólnie przyjętych w Europie. Podróżny wwożący do Egiptu rzeczy osobiste znacznej wartości (kamera, aparat fotograficzny) powinien starannie wypełnić deklarację celną i zadbać o to, aby została podstemplowana przez celnika. Wywóz z Egiptu bez zgody władz celnych większych ilości towarów, np. subsydiowanych leków, grozić może ich konfiskatą, a także grzywną. Wwiezienie do Egiptu walut obcych nie wymaga wypełnienia deklaracji celnej – pod warunkiem, że nie przekraczają one równowartości 10 tys. USD. Wywieźć można bez zgłaszania także najwyżej 10 tys. USD (lub równowartość w innych walutach) lub co najwyżej 5 tys. LE. Ograniczenia zastosowano również w odniesieniu do waluty miejscowej: opuszczając Egipt, turysta może wywieźć najwyżej 5 tys. EGP. Podróżnym indywidualnym, nie objętym specjalnymi umowami, nie przysługuje zwrot podatku VAT od zakupionych towarów.

PRZEPISY PRAWNE
Przemyt wszelkiego rodzaju narkotyków (w tym również marihuany), obrót nimi bądź ich zażywanie karane są nawet śmiercią. Za środek halucynogenny uważany jest również mak.

MELDUNEK
Cudzoziemiec nie ma obowiązku zameldowania się, ale za to obowiązek zameldowania cudzoziemca spoczywa na właścicielu obiektu, w którym turysta się zatrzymuje. W hotelach zajmują się tym pracownicy recepcji, którzy dane z paszportu przekazują policji. W przypadku prywatnego wynajmu, podpisuje się stosowną umowę na wynajem z właścicielem budynku mieszkalnego, który zgłasza policji zamieszkanie cudzoziemca. Jeśli wynajem dotyczy krótkiego okresu czasu, np. tylko kilku dni, umowa nie musi być spisywana, choć właściciel zatrzymuje paszport, aby na policji zgłosić przebywanie cudzoziemca. Przy krótkich wynajmach paszport zatrzymywany jest przez właściciela przez cały czas wynajmu. Ważne jest więc aby dysponować jego kserokopią, zwłaszcza podczas wycieczek.

UBEZPIECZENIE
Obowiązkowe jest ubezpieczenie zdrowotne. Należy mieć na uwadze, iż polskie firmy ubezpieczeniowe czasami kwestionują zasadność kosztów leczenia. Dlatego przed udaniem się do lekarza czy szpitala należy koniecznie skontaktować się telefonicznie z ubezpieczycielem (bez względu na porę) i skonsultować z nim plany leczenia. W sytuacji gdy tego nie zrobimy, a koszt leczenia zostanie zakwestionowany przez ubezpieczyciela, może się zdarzyć, że różnicę będziemy musieli zapłacić sami.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA.
Nie ma też obowiązku szczepień ochronnych. Przebywając w Egipcie należy jednak przestrzegać zasad podwyższonej higieny: często myć ręce, pić wodę przegotowaną lub oryginalnie butelko­waną oraz dokładnie myć owoce i warzywa. Należy być szczególnie ostrożnym z jedzeniem i napojami zwłaszcza w pierwszych dniach pobytu, gdyż narażeni możemy być na zaburzenia żołądkowo-jelitowe potocznie określane mianem „zemsty faraona”. Jeśli zaczniemy odczuwać pierwsze objawy takich zaburzeń należy pójść do apteki i kupić leki (są niedrogie) lub udać się do lekarza. Poziom usług medycz­nych jest bardzo zróżni­cowany. Obok stosunkowo licznych, bardzo drogich przychodni i szpitali o renomie między­narodowej funkcjonuje sieć publicznych zakładów opieki zdrowotnej odbiegających pozio­mem usług od norm europejskich. Koszt standardowej wizyty lekarskiej wynosi 20–40 USD, a koszt jednodniowego pobytu w szpitalu, bez specjalistycznych zabiegów od 100 do 300 USD. Brak własnych środków finansowych jest równoznaczny z niemożnością skorzystania z jakiejkolwiek opieki lekarskiej.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW
Można wystąpić o wydanie egipskiego prawa jazdy na podstawie polskiego dokumentu. Należy jednak bardzo uważać podczas prowadzenia samochodu. Ilość wypadków z powodu nieostrożnej jazdy lub nadmiernej prędkości jest w Egipcie wyższa niż przeciętnie.

PODRÓŻOWANIE PO KRAJU
Generalnie nie ma ograniczeń, jednak są miejsca niedostępne dla cudzoziemców (np. strefy wojskowe, bądź uznane przez władze za niebezpieczne). Zaleca się więc podróżowanie po trasach turystycznych chronionych przez policję.

BEZPIECZEŃSTWO
Egipt jest krajem zasadniczo bardzo bezpiecznym. Można się po nim swobodnie poruszać. Także bezpiecznie jest na ulicach miast, nawet w nocy. Jednak kryzys bliskowschodni nie pozostaje bez wpływu na cały region, w tym Egiptu. Władze więc stosują szczególne środki ostrożności i policja jest obecna w bardzo wielu miejscach. Zdecydowane działania władz spowodowały, że w ostatnich latach nie zanotowano w Egipcie żadnego poważniejszego aktu terrorystycznego. Mimo wszystko jednak zalecana jest ostrożność i ścisłe stosowanie się do przepisów i poleceń policyjnych. Należy też pamiętać, że w ostatnich latach jednak znacznie wzrosła liczba kradzieży kieszon­kowych. Za przestępstwa w Egipcie są wymierzane są surowe kary (dotyczy to także cudzoziemców), najczęściej w trybie doraźnym, na podstawie regulacji obowiązującego w Egipcie od 1981 r. stanu wyjątkowego (w 2008 przedłużono obowiązywanie jego zaostrzonych przepisów o dwa lata).

RELIGIA, OBYCZAJE
W Egipcie nie obowiązują szczególne ry­go­ry obyczajowe, ale Egipcjanie wg badań Gallusa zostali uznani za najbardziej religijny naród świata. Należy więc zwrócić uwagę na ubiór. Noszenie poza rejonami turystycznymi krótkich spódnic, szortów i strojów plażowych jest uznawane za niestosowne. Nie wolno fotogra­fo­wać obiektów wojskowych, rezydencji dostojników państwo­wych, a także mostów ani portów.

PRZYDATNE INFORMACJE:
• Dla turystów klimat Egiptu może być uciążliwy. W lecie tem­peratura często dochodzi do 40 st. C w cieniu. Duża różnica tempe­ratur między dniem a nocą oraz klimatyzacja w hotelach i autobusach są częstą przyczyną chorób. Należy unikać kąpieli w kanałach i jeziorach.
• Dniem urzędowo wolnym od pracy jest piątek oraz sobota. Obec­ność w Egipcie ośmiomilionowej mniejszości chrześcijańskiej (Koptowie) spra­wia, że również w niedzielę mogą być trudności z załat­wieniem spraw w urzędach, zwłaszcza lokalnych. W nie­pełnym wymiarze urzędy pracują też w okresie świętego miesiąca ramadan.
• Sklepy są czynne 7 dni w tygodniu, a wiele z nich, szczególnie w Kairze i Aleksandrii, przez całą dobę. Zaopatrzenie jest bardzo dobre, choć towary importowane są znacząco droższe niż krajowe. Relatywnie tanie są taksówki i komunikacja.

Królestwo Hiszpanii

Stolica: Madryt
Waluta: euro (EUR)
Język urzędowy: hiszpański (w niektórych regionach urzędowymi językami są także: baskijski, galicyjski, kataloński)

PRZEPISY WJAZDOWE.
Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) do 90 dni na terytorium Królestwa Hiszpanii jest paszport bądź dowód osobisty.

PRZEPISY CELNE.
Zgodne z normą unijną. Wyjątek stanowią Ceuta, Melilla i Wyspy Kanaryjskie – patrz poniżej.

PRZEPISY PRAWNE.
Surowo karane są przestępstwa związane z narkotykami. Karane jest samo posiadanie narkotyków, gdy zachodzi podejrzenie, że miały one służyć do rozpowszechniania. Wysokim karom podlega także przemoc domowa.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA.
Nie występują zagrożenia sanitarno-epidemiologiczne. Publiczna opieka zdrowotna jest bezpłatna w podstawowym zakresie. Mają do niej dostęp wszystkie osoby mające stałe zameldowanie oraz turyści legitymujący się Europejską Kartą Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Szczegółowe informacje o EKUZ zamieszczone są na stronach internetowych NFZ: www.nfz.gov.pl.
Dokument ten nie jest honorowany w prywatnych klinikach i gabinetach lekarskich w Hiszpanii. Koszt zwykłej wizyty lekarskiej waha się w granicach od 40 do 60 EUR, doba pobytu w szpitalu (bez badań) kosztuje ok. 180 EUR.

BEZPIECZEŃSTWO.
W ostatnim roku wzrosło zagrożenie związane z działalnością ETA. Dodatkowe z powodu zagrożenia ze strony terroryzmu międzynarodowego kontrole na lotniskach oraz dworcach z reguły są bardzo dokładne. Najbardziej realnym zagrożeniem dla turystów jest przestępczość pospolita, głównie napady rabunkowe i kradzieże kieszonkowe. Należy uważać na rabusiów na motocyklach lub motorowerach, którzy wyrywają torebki przechodniom, a także na celowe przebijanie opon samochodowych i kradzieże pod pretekstem pomocy.

PRZYDATNE INFORMACJE:
• Kradzież dokumentów należy zgłosić na najbliższym posterunku policji
• W przypadku kradzieży pieniędzy i braku środków finansowych na pobyt czy na powrót do kraju można zadzwonić na telefon stacjonarny krewnych lub znajomych za pomocą linii Poland Direct (rozmowa na koszt abonenta) – nr 900990481. Firmy przekazujące pieniądze, np. Western Union, umożliwiają błyskawiczny przelew pieniędzy, które można pobrać w Hiszpanii w wielu biurach podróży i bankach na podstawie dokumentu tożsamości i numeru-hasła ustalonego z nadawcą.

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Królestwie Hiszpanii
Hiszpania, Madryt, Guisando 23 bis, 28035
Tel.: +34 913 736605 Tel. dyżurny: +34 913 769555
madryt.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Zachodni Brzeg i Strefa Gazy

Stolica:
Jerozolima (Władze izraelskie ustanowiły jednostronnie stolicę Państwa Izrael w Jerozolimie. Tu mieszczą się niemal wszystkie instytucje centralne. Społeczność międzynarodowa nie uznaje jednak tej decyzji: placówki dyplomatyczne i konsularne większości państw mieszczą się w Tel Awiwie, do którego przyłączono miasto Jaffa, tworząc jednolity administracyjnie zespół miejski: Tel Awiw-Jaffa, który wraz z sąsiednimi miastami stanowi tzw. Wielki Tel Awiw - największą aglomerację Izraela, liczącą ponad 2 mln mieszkańców.

Waluta:
szekel (ILS), 1 ILS = 100 agorot;
1 USD = 3,80 ILS (kurs średni z 22.12.2009)

Języki urzędowe: hebrajski, arabski; inne języki: angielski, rosyjski

Palestyńska Władza Narodowa kontroluje w ograniczonym zakresie niektóre rejony Zachodniego Brzegu. Dotyczy to w zasadzie palestyńskich ośrodków miejskich (Hebron, Betlejem, Ramallah, Nablus, Tulkarem, Dżenin, Jerycho) oraz ich najbliższego sąsiedztwa. Z uwagi na sytuację polityczną należy liczyć się z ograniczonym dostępem do tych obszarów lub w ogóle z bra­kiem możliwości poruszania się pomiędzy tymi terenami a Izraelem. Strefa Gazy praktycznie od połowy 2007 r. pozostaje niedostępna dla ruchu osobowego, ponieważ została uznana przez władze izraelskie za „wrogie terytorium”. W czerwcu 2007 r. w wyniku rebelii bojowników Hamasu, które to ugrupowanie wygrało przeprowadzone w 2007 r. wybory, Palestyńska Władza Narodowa utraciła faktycznie kontrolę nad Strefą Gazy, która jest obecnie admi­nistrowana przez struktury Hamasu, wrogie proprezydenckiemu ugrupowaniu Al-Fatah. W związku z przejęciem przez Hamas władzy w Strefie Gazy dotychczasowe przejścia graniczne między Gazą i Izraelem oraz Egiptem pozostają zamknięte dla ruchu osobowego praktycznie przez cały rok, co uniemożliwia wjazd do lub wyjazd ze Strefy Gazy. Przejścia te są otwierane sporadycznie i to na bardzo krótkie okresy ( 1 lub 2 dni ).

Obszar Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy jest w zakresie kompetencji Biura Przedstawiciela RP akredytowanego przy Palestyńskiej Władzy Narodowej z siedzibą w Ramallah. W obszarze spraw konsularnych terytoria palestyńskie pozostają jednak w gestii Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Tel Awiwie, który współdziała m.in. przy realizacji zadań z zakresu opieki konsularnej z Biurem Przedstawiciela RP w Ramallah.

WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE.
Zgodnie z polsko-izraelską umową o ruchu bezwizowym obywatele polscy legitymujący się paszportem ważnym co najmniej 6 miesięcy mogą wjeżdżać i przebywać na terytorium Izraela bez wizy do 90 dni. Należy zwracać uwagę na stemple umieszczane w paszporcie przez służby graniczne Izraela. Zdarza się bowiem, że funkcjonariusze straży granicznej arbitralnie ograniczają czas pobytu polskich turystów, wpisując na stemplach zgodę na krótszy pobyt, np. do 1 miesiąca. Na przejściu granicznym w Ejlacie ograniczanie pobytu do 1 miesiąca jest regułą. Podróżni nie są zwykle informowani o takiej decyzji i jej przyczynach. Przekroczenie dozwolonego okresu pobytu, określonego w stemplu zamieszczonym w pasz­porcie podróżnego przez izraelskie służby graniczne, może być uznane za pobyt nielegalny i spowodować odmowę wjazdu przy kolejnych wizytach. Naruszenie izraelskich przepisów imigra­cyjnych może spowodować wydanie przez władze izraelskie decyzji o wydaleniu cudzoziemca. Interwencje podejmowane wówczas u miejscowych władz przez polskie służby konsularne nie odno­szą pozytywnego skutku, a osoba, która dopuściła się przekro­czenia przepisów dotyczących pobytu cudzoziemców w Izraelu, musi opuścić to państwo w trybie natychmiastowym.
Ruch bezwizowy nie dotyczy przyjazdów w celu innym niż turystyczny, np. w celu podjęcia pracy lub innej działalności, ani też pobytu stałego. W przypadku zamiaru pobytu o innym cha­rakterze konieczne jest uzyskanie przed przyjazdem do Izraela odpowiedniej wizy w izraelskim przedstawicielstwie konsu­lar­nym w kraju stałego zamieszkiwania. Przy wjeździe do i wyjeździe z Izraela miejscowe służby graniczne przeprowadzają rozmowy na temat celu i charakteru podróży oraz zawartości bagażu podróżnego. Należy się liczyć ze stosunkowo dociekli­wymi pytaniami. Władze graniczne mogą odmówić prawa wjazdu do Izraela osobom, co do których może powstać po­dejrzenie, że faktyczny cel ich przyjazdu jest inny niż dekla­rowany, jak również osobom, które przebywały poprzednio w Izraelu bez ważnej wizy pobytowej. Odmawia się też prawa wjazdu osobom, których krewni przebywają w Izraelu niele­galnie. Osoby, które wcześniej naruszyły izraelskie przepisy imigracyjne, a które ubiegają się o prawo wjazdu ze względów np. humanitarnych, związanych z toczącą się sprawą sądową itp., winny przed przyjazdem uzyskać wizę w izraelskiej placówce konsularnej. Dodatkowym warunkiem, od którego może być uza­leż­niona decyzja o zgodzie na wjazd do Izraela, jest udokumen­towanie posiadania równowartości 100 USD na każdy dzień pobytu. Decyzje izraelskich władz granicznych są podejmowane arbitralnie i są nieodwołalne. Osoba, której odmówiono wjazdu do Izraela, jest odsyłana do kraju, z którego przybyła, tymi samymi liniami lotniczymi. Jeśli ma bilet powrotny – wraca na własny koszt, jeśli ma bilet tylko w jedną stronę – na koszt przewoźnika. Zdarza się, że z przyczyn organizacyjnych nie jest możliwy powrót do kraju w dniu przylotu, w związku z czym osoby takie są przez izraelskie władze imigracyjne umieszczane w centrum deportacyjnym na lotnisku na czas niezbędny do zorganizowania ich powrotu do kraju. Osoby oczekujące na deportację mają prawo do kontaktu telefonicznego z placówką dyplomatyczno-konsularną.
Obywatele polscy zarejestrowani jako mieszkańcy obszarów podległych Palestyńskiej Władzy Narodowej w przypadku planowania podróży zagranicznych powinni liczyć się z koniecznością odbycia podróży przez Amman (mieszkańcy Zachodniego Brzegu) lub przez Kair (osoby zamieszkałe w Strefie Gazy, o ile przejścia graniczne z Egiptem zostaną otwarte w przyszłości). Wynika to ze stosowanej przez władze izraelskie praktyki zakazu wjazdu do lub wyjazdu z Izraela przez lotnisko Ben Gurion w Tel Awiwie wobec osób mających prawo stałego pobytu na terytorium podległym Palestyńskiej Władzy Narodowej, nawet jeśli mają one obywatelstwo i dokument podróży (paszport) innego kraju. Na wyjątki od tej zasady można liczyć jedynie w przypadkach natury humanitarnej. Ostateczne decyzje w takich sprawach podejmują w trybie indywidualnym izraelskie władze wojskowe (COGAT). Decyzje pozytywne należą jednak do rzadkości.
Ruch osobowy pomiędzy terytorium Izraela a obszarami będącymi w kompetencji Palestyńskiej Władzy Narodowej bywa czasami całkowicie wstrzymany przez izraelskie władze wojskowe na krótszy lub dłuższy okres. Osobom zamierzającym udać się do miejsc będących pod administracją palestyńską zaleca się uprzedni kontakt z Wydziałem Konsularnym Ambasady RP w Tel Awiwie w celu upewnienia się, czy podróż na te tereny będzie w danym czasie możliwa. Należy też liczyć się z innymi utrudnieniami w podróżowaniu, np. ze szczegółowymi kontrolami przeprowadzanymi przez izraelskie posterunki wojskowe na drogach dojazdowych do terytoriów palestyńskich. Obecnie większość terytoriów palestyńskich została oddzielona od Izraela murem , w którym wyznaczono przejścia dla ruchu osobowego, ściśle kontrolowane przez wojskowe władze izraelskie. Jeszcze większym ograniczeniom podlega ruch osobo­wy do Strefy Gazy. Na wjazd do i wyjazd ze Strefy Gazy wymagane jest specjalne zezwolenie izraelskich władz wojskowych. W praktyce od połowy 2007 r. zezwolenia takie nie są wydawane, poza przypadkami wyjazdów do Strefy Gazy w związku z realizacją programów pomocy humanitarnej.
Planując podróże do krajów sąsiadujących z Izraelem, należy wziąć pod uwagę, że nie istnieje ruch osobowy między Izraelem a Libanem i Syrią (izraelskie przejścia graniczne z tymi krajami są zamknięte). Ponadto osoby, które mają w paszportach stemple izraelskich służb granicznych potwierdzające ich pobyt w Izraelu, nie mogą wjechać do tych państw, nawet jeśli chcą się tam udać z terytorium innego kraju. Spośród państw sąsiadujących – graniczny ruch lądowy utrzymywany jest wyłącznie z Egiptem i Jordanią (tylko w określonych godzinach, które ulegają zmianie). W praktyce jedynym lądowym przejściem granicznym między Izraelem a Egiptem jest przejście Ejlat–Taba, natomiast między Izraelem a Jordanią czynne są dwa przejścia graniczne: na północy Nehar ha-Yarden, w pobliżu izraelskiej miejscowości Beit She’an – mostem zwanym Sheikh Hussein (od strony jor­dańskiej), oraz na południu przejście graniczne Arava, położone w sąsiedztwie izraelskiego miasta Ejlat oraz jordańskiego miasta portowego Akaba. Pozostałe wykazywane na niektórych mapach lub w przewodnikach turystycznych przejścia graniczne albo są nieczynne, albo też nie służą do obsługi ruchu turystycznego. Do przejść tego typu należy most Allenby w pobliżu miasta Jerycho administrowanego przez Palestyńską Władzę Narodową, zwany od strony jordańskiej mostem króla Husajna. Most ten nie jest traktowany jako międzynarodowe przejście graniczne dla ruchu turystycznego między Izraelem a Jordanią.
Przy wyjeździe z Izraela drogą lądową (do Jordanii lub Egiptu) lub drogą morską, pobierana jest graniczna opłata wyjazdowa w wysokości ok. 20 USD od osoby. Przy wyjeździe drogą lotniczą opłata ta jest wliczona w cenę biletu.

PRZEPISY CELNE.
Do Izraela turysta może wwieźć w gotówce środki finansowe w dowolnej walucie. Wartość dopuszczalnej do wwozu i wywozu kwoty w gotówce nie może przekroczyć 80 tys. ILS (obecnie ok. 21 tys. USD). Wwóz i wywóz większych kwot wymaga zezwolenia. Restrykcyjne przepisy fitosanitarne nie po­zwa­lają wwozić żywności, roślin i chemikaliów. Ograniczeniom podlega również wwóz żywych zwierząt – zarówno domowych, jak i użytkowych. Wwóz i wywóz zwierząt domowych (np. psów, kotów) podlega przepisom międzynarodowym. Ponadto zakazuje się wwozu stylizowanych monet, matryc do ich produkcji oraz urządzeń i automatów do gier hazardowych. Ograniczeniami objęty jest również wwóz napojów alkoholowych (o zawartości alkoholu poniżej 40% – do 2 l, powyżej 40% – 1 l), papierosów (400 szt.) i perfum (250 ml). Zakazany jest wwóz substancji narkotycznych.

MELDUNEK, DOKUMENTY.
Nie ma obowiązku meldunkowego. Z uwagi na zdarzające się uliczne kontrole izraelskich służb imigracyjnych i policji cudzoziemcy powinni stale mieć przy sobie dokumenty podróży (paszporty). Ze względu na zdarzające się kradzieże dokumentów zaleca się noszenie przy sobie kserokopii paszportu potwierdzonej przez polski urząd konsularny lub administrację hotelu. Osoba nie mająca przy sobie dokumentu potwier­dza­jącego legalność jej pobytu w Izraelu może zostać przez miejscowe służby zatrzymana do wyjaśnienia jej statusu w tym kraju. Osoby przebywające w Izraelu nielegalnie (dłużej niż okres, na który władze izraelskie wydały zgodę) mogą być zatrzy­mane, osadzone w areszcie deportacyjnym, a następnie wydalone z Izraela w trybie policyjnym.

UBEZPIECZENIE.
Polisy polskich towarzystw ubezpieczeniowych są uznawane w Izraelu. Ze względu na bardzo wysokie koszty usług medycznych warto wykupić w Polsce stosowne ubezpieczenia. Zalecane jest, aby polska polisa ubezpieczeniowa obejmująca koszty leczenia za granicą opiewała na kwotę gwarancyjną nie mniejszą niż 100 tys. Euro. Ubezpieczenia komunikacyjne są obowiązkowe. Osoby wjeżdżające do Izraela pojazdami mechanicznymi powinny mieć mię­dzy­narodową polisę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (tzw. zielona karta).

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA.
Szczepienia ochronne nie są obowiązkowe. Nie ma szczególnych zagrożeń sanitarno­epidemiologicznych. Należy przestrzegać elementarnych zasad higie­ny. Choć woda z wodociągów miejskich jest zdatna do picia bez przegotowania, zalecane jest używanie wody butelkowanej. Istnieje powszechny dostęp do opieki medycznej. Usługi medyczne są na wysokim poziomie. Cena wizyty lekarskiej to ok. 200 USD, wizyty u specjalisty – od 300 USD. Doba pobytu w szpitalu kosztuje ok. 1000 USD, w zależności od świadczonych usług medycznych.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW.
Izrael honoruje prawo jazdy wydane przez władze polskie oraz międzynarodowe prawo jazdy przez okres 90 dni od wjazdu. Przy dłuższym (uzasadnionym) pobycie należy uzyskać dokument izraelski. Procedura wymaga tłumaczenia krajowego prawa jazdy na język hebrajski, wnie­sienia opłat i zdania egzaminu praktycznego. Wydawane są dwa rodzaje prawa jazdy: na samochody z automatyczną skrzynią biegów oraz na samochody z ręczną skrzynią biegów. Aby wynająć samochód lub motocykl, niezbędne jest prawo jazdy oraz (w większości firm wynajmujących samochody) karta kredytowa znanej sieci (VISA, MasterCard itp.). Zazwyczaj firmy miejscowe oferują samochody z automatyczną skrzynią biegów. Wypożyczonym w Izraelu samochodem można poruszać się tylko po terytorium tego państwa. Wypożyczalnie nie zezwalają na wjazd ich samochodami na terytorium Zachodniego Brzegu oraz Strefy Gazy, pozostających w kompetencji Palestyńskiej Władzy Narodowej.

PODRÓŻOWANIE PO KRAJU.
Na terenach podległych Palestyńskiej Władzy Narodowej może dochodzić do starć zbrojnych, demonstracji i zamieszek. Strefa Gazy pozostaje zamknięta dla ruchu turystycznego. Główne palestyńskie ośrodki miejskie na Zachodnim Brzegu (m.in. Betlejem, Hebron, Jerycho, Nablus, Dżenin) bywają okresowo niedostępne dla turystów, a stale sta­no­wią terytorium, na którym przebywanie wiąże się z podwyż­szonym ryzykiem. Turyści planujący odwiedzić tereny podległe Palestyńskiej Władzy Narodowej winni wziąć pod uwagę ryzyko z tym związane; wyjazd może przy tym nie być możliwy w zaplanowanym przez turystę terminie. Okresowo zagrożenie bezpieczeństwa może występować także we wschodniej części Jerozolimy i w niektórych miastach Izraela (np. Nazaret). Zdarzały się przypadki ostrzelania i obrzucania kamieniami samochodów. Na Wzgórzach Golan nie należy schodzić z dróg i wytyczonych szlaków z uwagi na miny. Szczególną ostrożność trzeba zacho­wać na drogach i podczas wycieczek pieszych w okresie gwałtownych opadów (grudzień–marzec), kiedy to zdarza się, że rwące potoki niszczą drogi lub uniemożliwiają przejazd. Odnosi się to również do dróg położonych nad Morzem Martwym, które mogą być okresowo zamykane z uwagi na zagrożenie powodzią lub lawinami błotno-kamiennymi.

BEZPIECZEŃSTWO.
Napięta sytuacja polityczna wiąże się z zagrożeniem zamachami terrorystycznymi, co dotyczy praktycznie całego terytorium Izraela. Trzeba bezwzględnie stosować się do wymogów i zaleceń władz dotyczących zachowania środków bezpieczeństwa (np. rewizje toreb przy wejściu do sklepów, restauracji, teatrów, kin, muzeów oraz urzędów administracji rządowej) oraz być przygotowanym na szczegółową kontrolę bagażu przy wyjeździe z Izraela. Z tego względu na lotnisku należy być co najmniej 3 godziny przed planowanym wylotem.
Zagrożenie przestępczością kryminalną nie jest natomiast wysokie. Z uwagi na zdarzające się kradzieże kieszonkowe szczególną ostrożność należy zachować w miejscach zatłoczonych i często odwiedzanych przez turystów (na plażach, bazarach, w środkach komunikacji). Kradzieże dokonywane są również przez wyrwanie toreb lub teczek. Z tych względów zaleca się turystom pozo­sta­wianie paszportów w depozycie hotelowym lub u przewodnika i noszenie przy sobie jedynie kserokopii paszportu.

RELIGIA, OBYCZAJE.
Izrael jest krajem wielu religii, choć dominuje judaizm. Normy zwyczajowe nakazują respektowanie odmiennych rytuałów i sposobów zachowania. Nie należy mani­festować swojej odmienności, szczególnie w czasie świąt religijnych. Turyści zwiedzający miejsca zamieszkiwane przez ortodoksyjnych wyznawców judaizmu powinni być odpowiednio ubrani (długie spodnie, długie spódnice, długie rękawy). Nie jest ­wskazane poruszanie się samochodem w tych rejonach w czasie szabasu i świąt żydowskich. Nie należy również odwiedzać miejsc kultu, jeśli nie godzą się na to uczestnicy uroczystości religijnych, ani też fotografować tych osób bez ich zgody. Podobne zasady dotyczą zachowania w miejscach kultu innych religii – w meczetach i kościołach.

PRZYDATNE INFORMACJE:
• W okresie szabatu, tj. od piątku wieczór do soboty wieczór, komunikacja w Izraelu jest ograniczona, a niektóre ulice są zamykane – należy to uwzględnić w planach wycieczkowych. W tym czasie nie działają również instytucje, a większość sklepów i lokali gastronomicznych jest zamknięta. W święto Jom Kippur (które jest świętem ruchomym, zgodnie z kalen­darzem żydowskim) w całym Izraelu ruch samochodowy i mo­to­cyklowy ustaje na wszystkich drogach, na obszarze zabudo­wa­nym oraz poza nim. Kierowcy próbujący poruszać się wów­czas samochodem muszą się liczyć z mandatem policyjnym lub obrzuceniem samochodu kamieniami. Ze względu na zagro­żenie atakami terrorystycznymi należy w miarę możności ogra­niczać poruszanie się środkami komunikacji publicznej.
• W okresie ramadanu w Strefie Gazy i w miastach palestyńskich na Zachodnim Brzegu, w których większość stanowi ludność muzułmańska (oprócz Betlejem), a także w arabskiej dzielnicy Starego Miasta w Jerozolimie należy od wschodu do zachodu słońca unikać publicznego spożywania posiłków, picia napo­jów i palenia tytoniu.

Jordańskie Królestwo Haszymidzkie

Stolica: Amman
Waluta: dinar jordański (JOD), 1 JOD = 1000 filsów
Język urzędowy: arabski; inne języki: angielski

WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE.
Obywatele RP mają obowiązek posiadania wizy uprawniającej do przejazdu i pobytu. W Polsce nie ma przedstawicielstwa dyplomatyczno-konsularnego Jordanii. Najbliższa placówka jordańska akredytowana na Polskę znajduje się w Berlinie. Wizy pobytowe uprawniające do jednokrotnego wjazdu na terytorium Jordanii obywatele polscy mogą otrzymać w międzynarodowych przejściach granicznych, z wyjątkiem przejścia na moście Króla Husajna (Allenby Bridge). Wizy te wydawane są na okres jednego miesiąca, z możliwością przedłu­żenia do 3 miesięcy. O wizy z prawem do wielokrotnego wjazdu można ubiegać się jedynie w jordańskich misjach dyploma­tycz­no­-konsularnych za granicą. Ponadto obowiązuje tzw. podatek wyjazdowy, którego wysokość jest zmienna. Wymagany jest minimum 3-miesięczny okres ważności paszportu przy wjeździe. Nie ma obowiązku okazania biletu powrotnego ani też posiadania określonej kwoty pieniędzy. Turyści przyjeżdżający do Jordanii przez Syrię i powracający przez ten kraj powinni wcześniej uzys­kać, co najmniej dwukrotną wizę syryjską, ponieważ Ambasada Syrii w Ammanie wydaje wizy tylko tym cudzoziemcom, którzy mają jordańskie roczne wizy pobytowe. Obecnie izraelskie służby graniczne, mimo próśb cudzoziemców, poświadczają fakt kontroli w paszporcie, a nie na blankiecie, jak to było poprzednio. Dotyczy to także przypadków odmowy wjazdu do Izraela. Posia­danie w paszporcie takich pieczątek lub wiz izraelskich, stempli kontroli granicznych jordańskich lub egipskich wystawionych na przejściach z Izraelem, a także przedmiotów pochodzenia izraelskiego (np. biletów autobusowych) uniemożliwia całko­wicie wjazd do Syrii, co może spotkać turystów podróżujących samochodami. Zaleca się, aby osoba dorosła samotnie podró­żująca z dzieckiem miała dokumenty poświadczające jej prawo do opieki nad nim.

PRZEPISY CELNE.
Restrykcje celne nie odbiegają od powszechnie przyjętych standardów. W przypadku przewozu prywatnych urządzeń elektronicznych o małej wartości (kamery, laptopy) nie pobiera się żadnych opłat. W razie przywozu sprzętu elektronicznego o wysokiej wartości (np. wyposażenia ekip telewizyjnych) może być pobierana kaucja (ok. 500–700 USD, po uprzedniej wycenie przez władze celne). Kaucja podlega zwro­towi przy wyjeździe z Jordanii. Jeśli natomiast sprzęt o wysokiej wartości jest przewożony w dużych ilościach, obowiązkowa jest pełna odprawa celna warunkowa.

PRZEPISY PRAWNE.
Zakazane jest posiadanie narkotyków i handel nimi. Za łamanie tych przepisów grozi kara nawet kilkunastu lat więzienia.

MELDUNEK.
Istnieje obowiązek meldunkowy. Cudzoziemiec, który nie zatrzymał się w hotelu, powinien w ciągu 2 tygodni od daty wjazdu zgłosić się na policję. Każdy mieszkaniec Jordanii, pod groźbą sankcji karnej, obowiązany jest poinformować policję w ciągu 48 godzin o fakcie zamieszkania u niego cudzoziemca.

UBEZPIECZENIE.
Polskie polisy ubezpieczeniowe nie są uzna­wane. W przypadku samochodu wymagane jest ubez­pieczenie OC. Wskazane jest posiadanie ubezpieczenia podróżnego i zdro­wotnego, obejmującego wszystkie formy aktywności, zgodnie z celem pobytu w Jordanii.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA.
Nie obowiązują żadne szczepienia. Nie występują tu szczególne zagrożenia sanitarno­epidemiologiczne. Istnieje jednak ryzyko zatruć pokarmowych oraz zakażenia amebą. Należy dokładnie płukać owoce i warzywa oraz unikać spożywania posiłków w restauracjach i barach o wątpliwym standardzie. Opieka medyczna w miastach, zwłaszcza w Ammanie, jest na wysokim poziomie. Koszt wizyty lekarskiej wynosi od 10 do 20 JOD, a pobytu w szpitalu od 8 do 60 JOD dziennie. Opłaty za wszystkie usługi medyczne i zastosowane leki naliczane są oddzielnie. Osoby, które zamierzają przebywać w Jordanii dłużej niż 3 miesiące, muszą na miejscu wykonać badania lekarskie. Z uwagi na bardzo wysokie tem­peratury, szczególnie latem (powyżej 40 st. C), zaleca się stosowanie kremów ochronnych oraz picie dużej ilości płynów. W przeciwnym razie można narazić się na odwodnienie organizmu i poważne problemy zdrowotne.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW.
W zasadzie wymagane jest międzynarodowe prawo jazdy, choć przy pobytach krótko­termi­nowych akceptowane jest również polskie. Obowiązuje ruch prawostronny. Samochód należy prowadzić z zachowaniem należytej ostrożności, zwłaszcza nocą, kiedy często dochodzi do wypadków, głównie z uwagi na zły stan techniczny pojazdów (np. brak sprawnych świateł pozycyjnych i stopu) i lokalnych dróg oraz nieprzestrzeganie zasad ruchu drogowego przez miejsco­wych kierowców (niewłączanie kierunkowskazów, nagłe zajeżdżanie drogi). Zgodnie z miejscowym prawem kierowca jest zawsze winny w przypadku kolizji z pieszym: grozi mu więzienie, obciążany jest kosztami leczenia poszkodowanego oraz płaci mu rekompensatę za doznane szkody.

PODRÓŻOWANIE PO KRAJU.
Nie ma formalnych ograniczeń. Należy jednak unikać przemieszczania się w strefach przygra­nicznych, zwłaszcza graniczących z Irakiem i Izraelem. Niewska­zane jest podróżowanie w pojedynkę autostopem – dotyczy to szczególnie kobiet. Turyści mający polskie prawo jazdy (międzynarodowe nie jest konieczne) po wpłaceniu kaucji ok. 200 JOD mogą wypo­życzyć samochód na minimum 2 dni. Koszt wynajmu samochodu liczony jest wówczas za każdy dzień użytkowania i uzależniony od rodzaju i marki samochodu. Osoby planujące jednodniowe wycieczki (np. do Akaby) mogą wynająć samochód z kierowcą.

BEZPIECZEŃSTWO.
Z uwagi na sytuację w regionie Jordania należy do krajów narażonych na ataki terrorystyczne. Od 2001 r. doszło do wielu tego typu ataków; wiele innych zostało udaremnionych przez miejscowe siły bezpieczeństwa. W porównaniu do lat ubiegłych - w 2007 i 2008 r. nie odnotowano przypadków zamachów terrorystycznych. Należy śledzić doniesienia prasowe i być wyczulonym na rozwój wypadków w regionie oraz bezwzględnie stosować się do wymogów i zaleceń władz jordańskich dotyczących zachowania środków bezpieczeństwa, takich jak: otwieranie i rewizje toreb przy wejściu do centrów handlowych, hipermarketów, restauracji oraz urzędów administracji państwowej, jak również w miejscach większych zgromadzeń, np. koncertów lub innych wydarzeń kulturalnych. Należy być również przygotowanym na szczegółową kontrolę bagażu przy wyjeździe z Jordanii. Jordania należy do krajów przyjaznych dla turystów. Zagrożenie przestępczością pospolitą jest niewielkie. Niemniej nie należy odwiedzać obozów dla uchodźców palestyńskich lub irackich. W okolicach meczetów – szczególnie podczas zgromadzeń na piątkową modlitwę – nie należy zachowywać się w sposób wyzywający. Miejscem, w którym może dochodzić do drobnych kradzieży i napadów (wyrywanie torebek), jest centrum Ammanu (Old City).

RELIGIA, OBYCZAJE.
Należy zwracać szczególną uwagę na przestrzeganie miejscowych norm zachowania. Dotyczy to prze­de wszystkim szacunku dla obyczajów i muzułmańskich norm religijnych oraz stosunku do kobiet. Niedopuszczalne jest np. całowanie się w miejscu publicznym, pokazywanie się w zbyt skąpym stroju, zwłaszcza w sąsiedztwie miejsc modlitwy. W okresie ramadanu należy unikać spożywania posiłków i pale­nia tytoniu w miejscach publicznych.

PRZYDATNE INFORMACJE:
• Walutę można wymieniać w kantorach lub w bankach. W dużych hotelach, hipermarketach oraz centrach handlowych akceptowane są karty kredytowe i płatnicze.
• Urzędy publiczne są czynne w godz. 8.00–15.00, a sklepy w godz. 8.00–22.00.
• Dniem wolnym od pracy jest piątek. Instytucje państwowe nie pracują także w soboty.

Meksykańskie Stany Zjednoczone

Stolica: Meksyk
Waluta: peso meksykańskie (MXN), 1 MXN = 100 centavo
Język urzędowy: hiszpański; inne języki: nahuatl, maja

WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE.
Nie ma obowiązku wizowego dla obywateli polskich w przypadku pobytów turystycznych, prywatnych lub służbowych nie przekraczających 180 dni. Osoby udające się do Meksyku w celu podjęcia pracy, działalności handlowej, nauki etc. obowiązane są mieć wizę odpowiadającą charakterowi ich pobytu. Przedłużenie pobytu w Meksyku bez uprzedniego uzyskania zgody władz imigracyjnych może spowodować podjęcie decyzji o deportacji oraz nałożeniu na cudzoziemca kary w postaci grzywny, a także o wydaniu zakazu ponownego wjazdu. Szczegółowe informacje o zasadach wjazdu, pobytu oraz procedurach uzyskiwania pozwoleń na pobyt przekraczający 180 dni można uzyskać w centrali Naro¬dowego Instytutu Migracji (Instituto Nacional de Migracion – INM) w stolicy kraju lub w licznych oddzia¬łach terenowych. Informacje, w tym wzory wniosków oraz wykaz wymaganych dokumentów, można też uzyskać na stronie internetowej www.inm.gob.mx. Wymagany okres ważności paszportu przy wjeździe do Meksyku wynosi 6 miesięcy. Podróż do strefy przygranicznej z biletem w jedną stronę i bez wizy amerykańskiej może być podstawą do wydania decyzji o tymczasowym zatrzymaniu i wszczęcia procedury deportacyjnej. Należy pamiętać, że tzw. Formularz Migracyjny (FMT), który w przypadku podróży samolotem rozdawany jest już na pokładzie, po wypełnieniu musi być opieczętowany przez urzędnika migracyjnego podczas przekraczania granicy (w przypadku podróży samolotem jest to pierwsze międzynarodowe lotnisko, a nie docelowe). Jeżeli wjazd do Meksyku następuje przez jeden z punktów kontroli na granicy ze Stanami Zjednoczonymi, w celu uzyskania formularza należy bezzwłocznie skierować się do jednego z meksykańskich urzędów konsularnych, zlokalizowanych w pasie przygranicznym. Oryginał wypełnionego formularza odbiera funkcjonariusz służb migracyjnych, natomiast ostemplowaną kopię należy zachować i okazać w momencie wyjazdu z Meksyku. Brak kopii formularza (a w przypadku jego utraty – niedopełnienie obowiązku zgłoszenia tego faktu na policji) może oznaczać przy wyjeździe nałożenie grzywny w wysokości do 100 USD. Funkcjonariusze służb granicznych mają obowiązek odnotowywania wjazdu i wyjazdu przez odciśnięcie stempla w paszporcie cudzoziemca. Konsekwencją nieostemplowania paszportu mogą być utrudnienia w przypadku ponownego wjazdu na terytorium Meksyku. Przy przekraczaniu granicy drogą lądową należy wnieść tzw. opłatę turystyczną w wysokości ok. 25 USD. W przypadku podróży samolotem jest ona wliczona w cenę biletu. Turyści przekraczający granicę w portach morskich wnoszą opłatę w wysokości ok. 5 USD. Uwaga: przy przelocie tranzytem przez terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki konieczna jest wiza tranzytowa tego kraju.

PRZEPISY CELNE.
Podczas przekraczania granicy należy wypełnić formularz deklaracji celnej. W przypadku podróży rodzinnej wypełnia się jeden formularz na całą rodzinę. Przepisy nie regulują wysokości środków finansowych wymaganych na pokrycie kosztów pobytu w Meksyku. W odniesieniu do turystów indywidualnych umownie przyjmuje się, że wymagana kwota to ok. 100 USD na każdy dzień pobytu, przy czym karty kredytowe lub płatnicze na ogół nie są traktowane jako dowody potwierdzające posiadanie środków płatniczych. Obowiązujące przepisy zezwalają na wwóz bez składania deklaracji celnej kwoty 10 tys. USD w gotówce lub jej równowartości w innych walutach. Zgodnie z przepisami fitosanitarnymi zabroniony jest wwóz świeżych artykułów spożywczych lub żywności o niskim stopniu przetworzenia. Restrykcyjnie egzekwowane są przepisy zabraniające wwozu roślin, nasion, mięsa i wędlin (w tym paczkowanych i w puszkach) oraz produktów spożywczych przygotowanych metodami domowymi. Praktycznie całkowitym zakazem wywozu objęte są rzadkie gatunki zwierząt. Wyjątkowo skrupulatnie zabrania się wywozu przedmiotów o wartości archeologicznej. Cudzoziemiec przyjeżdżający do Meksyku może bez składania deklaracji celnej i ponoszenia opłat celnych wwieźć rzeczy przeznaczone do użytku osobistego, aparat fotograficzny i kamerę, jeden przenośny komputer, telefon komórkowy, dwa używane komplety osobistego sprzętu sportowego, radio lub radiomagnetofon, lekarstwa na własny użytek (w przypadku leków psychotropowych konieczna jest imienna recepta lekarska), do 20 paczek papierosów, do 3 l dowolnych napojów alkoholowych. Oprócz tego cudzoziemcy są zwolnieni od opłat przy wwozie do Meksyku wszelkich towarów w ilościach nie budzących podejrzeń, że mogą mieć przeznaczenie handlowe.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA.
Podczas przekraczania granicy nie wymaga się przedstawienia zaświadczeń o szczepieniach przeciw chorobom zakaźnym. Praktycznie na całym terytorium kraju istnieje znaczne zagrożenie amebozą. W porze deszczowej, głównie na terenach pokrytych lasem tropikalnym, występuje zagrożenie malarią. W celu zmniejszenia ryzyka zarażenia amebozą oraz innymi bakteryjnymi i wirusowymi chorobami układu pokarmowego należy unikać spożywania posiłków przygotowywanych na ulicznych straganach, świeżych owoców i warzyw, które nie zostały poddane procesowi odkażania, a także wody innej niż butelkowana. Należy unikać napojów z lodem w małych barach i restauracjach, których stan sanitarny może budzić wątpliwości. Za wszelkiego typu usługi medyczne (konsultacje lekarskie, leczenie szpitalne, leczenie ambulatoryjne itp.) opłaty wnosi się z góry. W miastach oraz w dużych ośrodkach turystycznych opieka medyczna jest ogólnie dostępna. Koszt standardowej wizyty lekarskiej wynosi ok. 40–60 USD. Doba w szpitalu, w zależności od przyczyny hospitalizacji, kosztuje od 500 USD do 2000 USD, a rachunki szpitalne obejmują wszelkie zabiegi, badania analityczne, użycie aparatury oraz oddzielnie wysokie honoraria lekarzy. Apteki są dobrze zaopatrzone i powszechnie dostępne, nawet w późnych godzinach wieczornych. Warto jednak zabrać ze sobą niezbędne środki pierwszej potrzeby: opatrunkowe, przeciwbiegunkowe i przeciwbólowe.

PRZYDATNE INFORMACJE:
Wiele przydatnych informacji znajduje się na stronie www.meksyk.polemb.net. W dużych ośrodkach turystycznych można płacić dolarami amerykańskimi. W miastach i centrach turystycznych akceptowane są ważniejsze międzynarodowe karty kredytowe typu VISA, MasterCard oraz w ograniczonym zakresie American Express, chociaż przy wjeździe na terytorium Meksyku nie są one potwierdzeniem posiadania przez cudzoziemca środków finansowych. W razie utraty karty należy ją niezwłocznie zablokować, telefonując pod numer podany przez bank wydający kartę. Należy pamiętać o napiwkach (od 10 do 15%) w restauracjach, barach i kawiarniach. Zwyczaje meksykańskie nie pozwalają zaprzeczać gościom ani na ich pytania odpowiadać negatywnie. Meksykanie chętnie i przyjaźnie dają wskazówki zagubionym kierowcom czy turystom, co nie oznacza iż naprawdę wiedzą jak dojechać czy dojść do wskazanego miejsca. Nie należy otwarcie krytykować życia w Meksyku ani zachowania Meksykanów. Krytyka, nawet konstruktywna, nie jest dobrze przyjmowana. W Meksyku stosuje się napięcie 110 V, co w przypadku urządzeń z Polski oznacza konieczność zastosowania adaptera i transformatora.

Republika Portugalska

Stolica: Lizbona
Waluta: euro (EUR)
Język urzędowy: portugalski

PRZEPISY WJAZDOWE.
Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) do 90 dni na terytorium Republiki Portugalskiej jest ważny paszport bądź dowód osobisty. Uwaga: w Regionach Autonomicznych Madery i Azorów obowiązują takie same zasady wjazdu i pobytu, jak w części kontynentalnej terytorium Portugalii. Ograniczenia swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą mieć miejsce jedynie w przypadkach zagrożenia bezpieczeństwa państwa i zdrowia publicznego.

PRZEPISY CELNE
Przewóz towarów podlega ograniczeniom ilościowym na ogólnych zasadach obowiązujących w Unii Europejskiej. Zgodnie z tymi przepisami ograniczenia dotyczą niektórych towarów, jak np. broni i amunicji, gatunków zwierząt i roślin chronionych na mocy Konwencji z Waszyngtonu, papierosów i napojów alkoholowych. Dopuszczalna ilość papierosów i napojów alkoholowych, na tzw. własny użytek wynosi: papierosy - 800 szt., cygaretki - 400 szt., cygara - 200 szt., tytoń - 1 kg, napoje spirytusowe - 10 l, średnioprocentowe napoje alkoholowe - 20 l, wino - 90 l (przy czym wina musujące - 60 l), piwo - 110 l. W przypadku przekroczenia ww. limitów uznaje się, że towary przewożone są w celach handlowych, co nakłada na przewożącego dodatkowe formalności i opłaty.

PRZEPISY PRAWNE
W Portugalii surowo karane są przestępstwa związane z przemytem i rozpowszechnianiem narkotyków.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA
Nie występują zagrożenia sanitarno-epidemiologiczne i nie wymaga się specjalnych szczepień. Doraźną pomoc medyczną można uzyskać w przyszpitalnych izbach przyjęć, gdzie prowadzony jest ostry dyżur Urgência. Istnieje rozwinięta sieć prywatnych przychodni i szpitali. Cena standardowej prywatnej wizyty wynosi ok. 80 EUR. Za wizytę w przychodni publicznej dorosły pacjent wnosi opłatę administracyjną w wysokości ok. 5 euro. Pobierane są dodatkowe opłaty za zlecone badania. Ze względu na kolejki w publicznej służbie zdrowia i wysokie koszty opieki medycznej wskazane jest wykupienie dodatkowego indywidualnego ubezpieczenia. Osoby posiadające ważną Europejska Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) mogą w nagłych przypadkach korzystać bezpłatnie z publicznych placówek opieki zdrowotnej. Wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie dodatkowych ubezpieczeń prywatnych, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie, jak również koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Szczegółowe informacje nt. EKUZ zamieszczone są na stronie internetowej NFZ: www.nfz.gov.pl.

BEZPIECZEŃSTWO
Portugalia nie jest krajem mniej bezpiecznym niż inne kraje UE. W miejscach wzmożonego ruchu, takich jak dworce, środki komunikacji i miejsca odwiedzane masowo przez turystów, zdarzają się kradzieże kieszonkowe. Kradzież dokumentów i pieniędzy należy zgłosić na najbliższym posterunku policji, dodatkowo kradzież paszportu należy zgłosić w polskim konsulacie. W celu ułatwienia kontaktów z miejscową policją działają specjalne posterunki dla turystów, gdzie bez problemu można się porozumieć w języku angielskim. Zaświadczenie potwierdzające kradzież dokumentów wydane przez miejscową policję nie uprawnia do przekroczenia granicy. W nagłych wypadkach policję lub pogotowie ratunkowe można wezwać, telefonując pod numer 112.

PRZYDATNE INFORMACJE:
Walutę można wymieniać w bankach i kantorach zlokalizowanych najczęściej w centrach dużych miast i na lotniskach. Pobierana jest niewielka prowizja. W powszechnym użyciu są karty płatnicze i kredytowe. Bardzo dobrze rozwinięta jest w Portugalii sieć bankomatów (multibanco). Niekiedy sklepy ustalają minimalną kwotę do zapłaty kartą (zwykle 5-10 euro). W przypadku kradzieży pieniędzy i braku środków finansowych na pobyt czy na powrót do kraju można zadzwonić na telefon stacjonarny krewnych lub znajomych za pomocą linii Poland Direct (numer dostępu: 800 800 480 pozwoli skontaktować się z telefonistką z centrali międzynarodowej w Polsce, która po uzyskaniu od rozmówcy zgody na obciążenie rachunku, połączy rozmowę). Jeśli chodzi o szybkie przekazanie pieniędzy z Polski do Portugalii istnieje wiele firm prowadzących tego typu działalność, miedzy innymi Western Union, posiadająca swoje stanowiska w oddziałach banku Millenium oraz na lotniskach. Przekazane środki można odebrać na podstawie dokumentu tożsamości oraz znajomości kodu zabezpieczającego daną transakcję, przekazanego przez wysyłającego środki.

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Portugalskiej
Portugalia, Lizbona, Avenida das Descobertas 2, 1400-092
Tel.: +351 21 3041410 Faks: +351 21 3041429
lizbona.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Federacja Rosyjska

Stolica: Moskwa
Waluta: rubel (RUB);
Język urzędowy: rosyjski; inne języki: języki narodów i grup etnicznych

WIZA. PRZEPISY WJAZDOWE.
Obowiązują zasady wjazdu na podstawie wiz, określone w polsko-rosyjskiej umowie międzyrządowej o warunkach podróży obywateli obu państw, a od 1 czerwca 2007r. obowiązuje Umowa między Wspólnotą Europejską a Rosją o ułatwieniach w wydawaniu wiz obywatelom UE i FR. Paszport powinien być ważny co najmniej 6 miesięcy, licząc od dnia, w którym ma się kończyć okres ważności wizy. Przy wjeździe do Rosji nie ma obowiązku okazania biletu powrotnego ani określonych środków finansowych.
Zgodnie z decyzją władz Federacji Rosyjskiej, od 15 maja 2008 r. obywateli polskich obowiązują wizy także przy podróżach tranzytowych przez terytorium Rosji. O wizę tranzytową należy się ubiegać przed rozpoczęciem podróży. Obywatele udający się do Rosji oraz wracający z tego państwa samochodem lub pociągiem przez terytorium Białorusi, zobowiązani są uprzednio uzyskać białoruskie wizy tranzytowe.
Obywatele polscy, którzy mają zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony lub kartę stałego pobytu na terenie Rosji, na podstawie tychże zezwoleń lub kart oraz ważnego dokumentu tożsamości (paszportu) wjeżdżają, przebywają i wyjeżdżają z Rosji bez wiz.
Podczas przekraczania granicy Rosji (w przypadku podróży przez Białoruś – granicy białoruskiej) należy wypełnić tzw. kartę migracyjną. Stanowi ona podstawę do zameldowania w miejscu pobytu. W razie nieotrzymania karty należy się o nią upomnieć. Kartę trzeba zachować do czasu opuszczenia Rosji, bowiem organy graniczne żądają jej zwrotu przy wyjeździe.
Obywatele polscy, którzy w trakcie pobytu w Rosji utracili dokumenty stwierdzające tożsamość, mogą opuścić ten kraj na podstawie nowych dokumentów wydanych przez polski urząd konsularny, bez obowiązku uzyskania wiz wyjazdowych.
Przekroczenie okresu pobytu w Rosji wskazanego w wizie może być karane grzywną nakładaną w trybie administracyjnym oraz zakazem ponownego wjazdu i wiąże się z poważnymi trudnościami z opuszczeniem jej terytorium. Wymaga to uzyskania nowej wizy, o którą należy ubiegać się w organach Federalnej Służby Migracyjnej miejsca zameldowania (pobytu) lub – w wyjątkowej sytuacji – w punkcie konsularnym na lotnisku Szeremietiewo II (w przypadku wylotu z tego lotniska). W tym ostatnim przypadku uzyskanie wizy jest możliwe tylko wtedy, gdy przedłużenie pobytu nastąpiło nie więcej niż o 5 dni. Procedura uzyskania nowej wizy może trwać nawet do kilku dni od złożenia wniosku.

Zgodnie z rozporządzeniem Rządu Federacji Rosyjskiej nr 397 z dnia 07.05.2009 r. o zasadach przebywania na terytorium FR obcokrajowców i bezpaństwowców przybywających do Federacji Rosyjskiej w celach turystycznych na promach pasażerskich uczestnicy zorganizowanych grup turystycznych mogą znajdować się na terytorium FR 72 godziny bez wiz, pod warunkiem zamieszkania w miejscu wskazanym w programie turystycznym oraz figurowania na liście pasażerów promów.
Lista jest przedstawiana władzom portu przynajmniej 72 godziny przed zawinięciem do tego portu (dot. portów: Duży Port Sankt Petersburg, Władywostok, Wyborg, Kaliningrad, Korsakow, Noworossyjsk, Pasażerski Port Sankt Petersburg, Soczi).
Uczestnicy wycieczek mogą przebywać tylko w miejscach określonych w programie turystycznym.

PRZEPISY CELNE.
W ruchu lądowym między RP a Rosją kontrola graniczna i celna odbywa się na granicy polsko-białoruskiej. Wyjątek stanowią samochody ciężarowe, które podlegają oddzielnej kontroli celnej na granicy białorusko-rosyjskiej. Ograniczenia celne nie odbiegają od powszechnie przyjętych standardów. Przy czasowym wwozie do Rosji środka transportu na okres do 2 miesięcy, odprawy celnej należy dokonać w granicznym urzędzie celnym. Od osób udających się do Rosji przez Białoruś samochodem osobowym nie będącym ich własnością wymagane jest wpłacenie do kasy białoruskiego urzędu celnego kwoty gwarancyjnej w wysokości od 500 do 1000 USD. Wracając do Polski, kaucję można odebrać w urzędzie, który ją pobrał, w godzinach jego urzędowania. Warunkiem posługiwania się takim samochodem jest notarialnie potwierdzone pełnomocnictwo od właściciela pojazdu przetłumaczone na język rosyjski. W Obwodzie Kaliningradzkim wwóz i wywóz środka transportu powinien odbywać się przez to samo przejście graniczne.
Przy wjeździe do Rosji należy deklarować przewożone pieniądze oraz wartościowe przedmioty (biżuteria, telefony komórkowe, aparaty fotograficzne, kamery itp.) oraz dopilnować, aby celnik podpisał, ostemplował i zwrócił deklarację celną. Obowiązują ograniczenia wagowe i kosztowe wwożonego bagażu: jego waga nie może przekroczyć 35 kg, a wartość 65 tys. rubli (ok. 6 tys. zł). W przypadku ich przekroczenia należy wnieść opłatę celną – 4 EUR za każdy dodatkowy kilogram bagażu. Wywóz waluty z Rosji w kwocie do 3 tys. USD możliwy jest bez deklarowania; kwoty od 3 do 10 tys. USD należy wpisać do deklaracji. W przypadku wywozu kwoty wyższej niż 10 tys. USD należy ją zadeklarować oraz okazać zezwolenie na wywóz wydane przez bank. Aby uniknąć ewentualnych problemów, zaleca się deklarowanie przy wwozie kwot powyżej 1 tys. USD.
Bez opłat celnych można wywozić: wyroby alkoholowe – 2 l, papierosy – 200 szt., cygara – 50 szt., kawior – 250 g. Wywóz ryb jesiotrowatych oraz ich przetworów jest zabroniony.
Wywóz dzieł sztuki (przedmiotów muzealnych) możliwy jest jedynie za okazaniem zezwolenia Ministerstwa Kultury Rosji. Mimo iż za wymagające zezwolenia uznaje się przedmioty wytworzone co najmniej przed 50 laty, celnicy często stosują poszerzoną interpretację tego przepisu. Podczas wywozu przedmioty te należy obowiązkowo wpisać do deklaracji celnej. W przypadku wyjazdu z Rosji pociągiem przez Białoruś deklaracji należy dokonać w punkcie celnym na Dworcu Białoruskim w Moskwie.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA.
Występuje zagrożenie AIDS, gruźlicą i chorobami układu pokarmowego (zwłaszcza na prowincji). Odnotowano ogniska ptasiej grypy. Zalecane są szczepienia przeciw dyfterytowi, tężcowi, gruźlicy, żółtaczce typu A i B oraz chorobie wywołanej przez ukąszenie kleszczy. Między RP a Rosją obowiązuje umowa gwarantująca wzajemną bezpłatną pomoc medyczną w razie nagłych wypadków i zachorowań. W przypadku dłuższego leczenia i skomplikowanych zabiegów należy jednak liczyć się z koniecznością pokrycia ich kosztów oraz zakupu drogich lekarstw i preparatów – zaleca się wykupienie oddzielnego ubezpieczenia zdrowotnego.

Republika Włoska

Stolica: Rzym
Waluta: euro (EUR)
Język urzędowy: włoski
Inne języki: niemiecki, francuski

UWAGA:
W związku ze stwierdzonymi w ostatnich tygodniach na terenie Włoch przypadkami nieuczciwości miejscowych pracodawców, zatrudniających obywateli polskich przy sezonowym zbiorze owoców cytrusowych, Ministerstwo Spraw Zagranicznych przestrzega przed korzystaniem z usług nielegalnych pośredników, zamieszczających oferty pracy w polskiej prasie i na stronach internetowych. Zaleca się, aby wyjazd do pracy za granicą poprzedziła weryfikacja rzetelności oferty zatrudnienia. Odradza się zawieranie umów z niesprawdzonymi firmami lub nielegalnymi pośrednikami, zarówno polskimi, jak i włoskimi, oferującymi wyjazdy do pracy sezonowej lub pomoc w uzyskaniu zatrudnienia. Osoby, które skorzystają z takiej propozycji powinny się liczyć z możliwością wystąpienia problemów z otrzymaniem umówionej zapłaty oraz uzyskaniem innych, niezbędnych świadczeń pracowniczych. Wysoce ryzykowny jest również samodzielny przyjazd do Włoch w celu podjęcia pracy, bez dokładnego zapoznania się z zasadami i warunkami zatrudnienia, wcześniejszego uzgodnienia sprawy z przyszłym pracodawcą, znajomości przynajmniej podstaw języka włoskiego oraz bez finansowego zabezpieczenia umożliwiającego pokrycie kosztów powrotu do kraju w przypadku nie znalezienia pracy. Osoby, które uzyskają zatrudnienie winny zawrzeć umowę o pracę na piśmie.

PRZEPISY WJAZDOWE
Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Włoskiej do 90 dni jest pasz­port bądź dowód osobisty. Prawo swobodnego przemieszczania się i pobytu otrzymuje też członek rodziny obywatela UE, niezależnie od jego przynależności państwowej. Ograniczenia swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą mieć miejsce jedynie w przypadkach zagrażających polityce bezpieczeństwa państwa i zdrowiu publicznemu.

PRZEPISY CELNE
Nie ma ograniczeń przy wwozie i wywozie pieniędzy. Jednakże zgodnie z przepisami unijnymi obowiązującymi od dnia 15 czerwca 2007 r. podróżni wjeżdżający lub wyjeżdżający z terytorium Włoch są zobowiązani do zgłaszania organom celnym posiadanej przy sobie gotówki w kwocie równej lub wyższej niż 10.000 EUR (także jej ekwiwalentu w innych walutach lub łatwo zbywalnych aktywach, np. akcjach, obligacjach, czekach podróżnych, itp.).

Przywóz zwierząt domowych
Od 1 października 2004 r. zwierzęta domowe towarzyszące właścicielom w podróży do państw Unii Europejskiej muszą mieć paszporty, co jest wymogiem prawa unijnego. Do wyrobienia paszportu z emblematami UE potrzebne są dokumenty zawierające dane właściciela oraz informacje na temat zwierzęcia. Niezbędne jest także przedstawienie zaświadczenia o szczepieniach zwierzęcia i przebytych chorobach. Zwierzę musi mieć identyfikator w postaci elektronicznego chipu, którego numer i miejsce umieszczenia będą odnotowane w paszporcie. Paszporty wydają lecznice weterynaryjne, których spis znajduje się na stronie internetowej Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej. Identyczne zasady obowiązują w pod­różach z psami i kotami do sąsiednich państw nie należących do UE, ale mających te same standardy ochrony przed wścieklizną, tzn. do Watykanu i San Marino.

PRZEPISY PRAWNE
Przestępstwa narkotykowe zagrożone są we Włoszech karą pozbawienia wolności w różnym wymiarze (od roku do 22 lat) oraz karą pieniężną. Nielegalny wwóz na terytorium Włoch papierosów produkcji zagranicznej jest zagrożony grzywną oraz karą pozbawienia wolności w wymiarze od dwóch do pięciu lat. Karane jest kupowanie sprze­dawanych na ulicach podrabianych artykułów znanych marek światowych (nawet do 3 tys. EUR).

MELDUNEK
Istnieje obowiązek meldunkowy, ale dopełnić go powinien obywatel włoski zapraszający cudzoziemca. Musi on w ciągu 48 godzin zgłosić na miejscowej policji pobyt cudzoziemca i podać dokładny adres. W przypadku pobytu w ośrodkach turystycznych obowiązku dopełnia jego administracja.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA
We Włoszech nie ma zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych. Nie są wymagane szczepienia. Osoby płacące składki na NFZ mają prawo do opieki medycznej w ramach ubezpieczenia. Udając się do lekarza, należy zabrać dokument potwierdzający ubezpieczenie, tzn. Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podstawowych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie dodatkowych ubezpieczeń prywatnych, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie, jak również koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Jeśli lekarz zleci badania specjalistyczne, pobierana jest zryczałtowana opłata, ustalana przez władze każdego regionu. W nagłych przypadkach i w dni wolne od pracy można zgłaszać się do przyszpitalnych ambulatoriów. Jeśli lekarz stwierdzi, że sytuacja wymagała pilnej interwencji, świadczenie jest bezpłatne. W niektórych miejscowościach znajdują się specjalne ośrodki zdrowia dla turystów (Servizio di guardia turistica, Servizio di guardia medica estiva). Opłaty za świadczenia zdrowotne: wizyta u lekarza – do 36 EUR (za poradę lub badanie). Leczenie szpitalne jest bezpłatne, chyba że pacjent wybierze salę o podwyższonym standardzie. Za niektóre leki na receptę trzeba zapłacić wyłącznie niewielką opłatę ryczałtową (do 3,10 EUR), za pozostałe trzeba zapłacić pełną lub częściową cenę (na pełną odpłatność wskazuje słowo ticket na rachunku). Zniżki lub całkowite zwolnienie z opłat przysługują m.in. niepełnosprawnym, dzieciom do lat 6, niewidomym i głuchoniemym, przewlekle chorym oraz kobietom w ciąży. Do wystawienia recepty objętej refundacją uprawniony jest lekarz praktykujący w państwowej służbie zdrowia. Osoby nie ubezpieczone w Polsce powinny przed wyjazdem wykupić ubezpieczenie turystyczne w wybranym towarzystwie ubezpieczeniowym.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW
Kierowcy pojazdów mechanicznych mogą prowadzić samochody na terenie Włoch na podstawie ważnego polskiego prawa jazdy oraz polskiego świadectwa kwalifikacji (kierowcy zawodowi). Przy stałym pobycie przekraczającym okres 1 roku nie jest już wymagana wymiana prawa jazdy na włoskie. Osoby posiadające polskie prawa jazdy mogą jednak na własne życzenie dokonać wymiany dokumentu na włoski. Wymiana taka nie wiąże się z koniecznością ponownego zdawania egzaminów. Zgodnie z włoskim kodeksem drogowym, kierowcy pojazdów zarejestrowanych za granicą są zobowiązani do natychmiastowego opłacenia mandatów nałożonych przez kompetentne służby za wykroczenia popełnione w ruchu drogowym. W przypadku niemożności wniesienia opłaty z jakichkolwiek przyczyn, samochód musi być pozostawiony na parkingu depozytowym, wyznaczonym przez nakładające karę służby. Kierowca jest w takim przypadku zobowiązany do pokrycia kosztów postoju pojazdu na parkingu. Mandat przyjęty i zapłacony jest równoznaczny z przyznaniem się do wykroczenia drogowego i powoduje brak możliwości odwołania się do wyższej instancji. W przypadku niesłusznego mandatu należy przyjąć mandat i złożyć kaucję na wymierzoną karę, a następnie złożyć odwołanie do Prefekta lub do Sędziego Pokoju nie później niż w ciągu 60 dni od daty wystawienia mandatu. Maksymalny limit dopuszczalnego stężenia alkoholu we krwi wynosi 0,5 promila. Wydane w 2009 r. przepisy zaostrzyły sankcje za prowadzenie pojazdów pod wpływem alkoholu lub środków odurzających. W zależności od stwierdzonego stężenia alkoholu przepisy przewidują różne sankcje od grzywny do aresztu, a nawet konfiskaty samochodu. Za niektóre wykroczenia, jak znaczne przekroczenie prędkości, prowadzenie pod wpływem alkoholu i środków odurzających, zawracanie na autostradzie lub przed wjazdem na autostradę, oprócz kary pieniężnej grozi również zawieszenie ważności prawa jazdy na okres do trzech miesięcy. Po upływie terminu nałożonej kary, dokument można odebrać osobiście we właściwej miejscowo Prefekturze, lub jest on odsyłany do Konsulatu, który przekazuje go do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta lub Starostwa, które je wystawiło.

PODRÓŻOWANIE PO KRAJU
Nie ma ograniczeń. Autostrady są płatne.

BEZPIECZEŃSTWO
Turyści narażeni są we Włoszech przede wszystkim na kradzieże (dokumenty, pieniądze) oraz włamania i kradzieże samochodów. Z uwagi na przypadki nielegalnego i oszukańczego pośrednictwa pracy, zaleca się wzmożoną ostrożność wobec ogłoszeń dotyczących ofert pracy we Włoszech.

PRZYDATNE INFORMACJE:
• W razie wypadku lub innego zdarzenia wymagającego interwencji należy powiadomić policję (tel. 113), karabinierów (tel. 112), straż pożarną (tel.115). Wprowadzany jest także uniwersalny numer pomocy – tel. 112, pod który będzie można dzwonić w każdej sprawie. Połączenia są bezpłatne.
• Kradzież należy bezzwłocznie zgłosić w najbliższym komi­sariacie policji lub karabinierów. Protokół będzie potrzebny do uzyskania odszkodowania od towarzystwa ubezpieczeniowego. Jak najszybciej należy zastrzec zgubione lub skradzione karty płatnicze i kredytowe. W razie utraty paszportu lub innego dokumentu należy zgłosić to policji i jak najszybciej skontaktować się z polską placówką.

ZWIERZĘTA DOMOWE
Zwierzęta domowe towarzyszące podróżnym (dotyczy to tylko psów, kotów i fretek) mogą wjechać na terytorium Polski pod warunkiem, że:

• mają tatuaż lub wszczepiony mikroczip, zapewniający identyfikację zwierzęcia,
• są zaszczepione przeciwko wściekliźnie,
• mają świadectwo zdrowia.

Zwierzę dodatkowo powinno być poddane badaniu efektywności szczepienia. Badanie to musi być wykonane w jednym z autoryzowanych laboratoriów, po upływie co najmniej 30 dni od dnia zaszczepienia, na 3 miesiące przed przywozem do Polski zwierzęcia.
Lista laboratoriów uprawnionych do przeprowadzenia badania efektywności szczepienia znajduje się w decyzji Komisji z dnia 17 maja 2005 r. zmieniającej decyzję 2004/233/WE w zakresie wykazu laboratoriów uprawnionych do kontrolowania skuteczności szczepień przeciwko wściekliźnie u określonych domowych zwierząt mięsożernych.

Zwierzęta wwożone do Polski muszą być poddane weterynaryjnej kontroli granicznej, jeżeli:
• podróżnemu towarzyszy więcej niż 5 sztuk zwierząt lub
• są one przeznaczone do celów handlowych, albo
• zwierzęta podróżują same, bez opieki właściciela.

Podstawa prawna : rozporządzenie WE nr 998/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003r. w sprawie wymogów dotyczących zdrowia zwierząt, stosowanych do przemieszczania o charakterze niehandlowym i zmieniające dyrektywę Rady 92/65/EWG; ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 69, poz. 625 z późn. zm.).

ROŚLINY
Przywożone bezpośrednio z państw trzecich na terytorium Polski rośliny, produkty roślinne lub przedmioty (tj. rzeczy inne niż rośliny i produkty roślinne, które mogą przenosić organizmy szkodliwe) podlegają granicznej kontroli fitosanitarnej i mogą być wprowadzane tylko w wyznaczonych punktach wwozu.
Granicznej kontroli fitosanitarnej nie podlegają niewielkie ilości roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, jeżeli są przeznaczone do użycia przez posiadacza lub odbiorcę do własnych niezarobkowych potrzeb. Pod warunkiem, że nie istnieje zagrożenie rozprzestrzeniania się tzw. organizmów szkodliwych, tj. wszelkich gatunków, szczepów lub biotypów roślin, zwierząt lub czynników patogenicznych szkodliwych dla roślin.

Kontroli fitosanitarnej nie podlegają:
• świeże owoce – do 5 kg,
• świeże warzywa (z wyłączeniem bulw ziemniaków) – do 5 kg,
• cięte rośliny ozdobne – do 50 szt.,
• cięte drzewka choinkowe – 1 szt.,
• części roślin iglastych – do 5 szt.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 849 z późn .zm.); rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 grudnia 2007 r. w sprawie dopuszczalnych ilości roślin i produktów roślinnych, które nie podlegają granicznej kontroli fitosanitarnej (Dz. U. z 2007 r. nr 240, poz.1757)

OKAZY GATUNKÓW ZAGROŻONYCH WYGINIĘCIEM
(okazy CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora)

Osoba dokonująca przywozu okazów CITES musi posiadać i przedstawić podwójny komplet dokumentów zezwalających na przewóz okazów CITES. Musi ona zatem posiadać:
• dokument wydany w kraju wywozu,
• dokument wydany na terenie UE.

Dokumenty CITES należy uzyskać przed wysłaniem lub przywozem okazów do UE. Przywiezienie okazów bez wcześniej wydanej dokumentacji jest przestępstwem zagrożonym karą więzienia od 3 miesięcy do 5 lat, konfiskatą przywiezionych okazów i karą pieniężną.

Wymogi dotyczące wwozu okazów CITES zależą od tego, w którym załączniku rozporządzenia Komisji 318/2008/WE z dnia 31 marca 2008 roku zmieniające rozporządzenie Rady (WE) Nr 338/97, w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. UE L 2008.95.3 z późn. zm.) są one wymienione.
W przypadku planowanego przywozu okazów z załącznika A należy:
• wystąpić z wnioskiem o wydanie zezwolenia importowego CITES do Organu Administracyjnego Konwencji Waszyngtońskiej w Polsce (Ministerstwo Środowiska, Departament Krajowych Form Ochrony Przyrody),
• po otrzymaniu takiego zezwolenia zwrócić się o wydanie zezwolenia eksportowego lub świadectwa reeksportu na okazy do Organu Administracyjnego Konwencji Waszyngtońskiej kraju, z którego okazy mają być wywiezione.
Przywóz okazów może być dokonany tylko w czasie ważności wydanej dokumentacji.

W wypadku planowanego przywozu martwych okazów z załącznika B należy wystąpić jedynie z wnioskiem o wydanie zezwolenia eksportowego lub świadectwa reeksportu do Organu Administracyjnego Konwencji Waszyngtońskiej kraju wywozu okazów.

Podstawa prawna:
1. Rozporządzenie 998/2003/WE Parlamentu Europejskieg i Rady z dnia 26 maja 2003 roku w sprawie wymogów dotyczących zdrowia zwierząt, stosowanych do przemieszczania zwierząt domowych o charakterze niehandlowym (Dz. Urz. UE L 2003.146.1 z późn. zm.).
2. Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 roku o ochronie roślin (Dz. U. z 2004 r. Nr 11, poz. 94 z późn. zm.).
3. Rozporządzenie Rady 338/97/WE z dnia 9 grudnia 1996 roku w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. UE L 1997.61.1 z późn. zm.).
4. Rozporządzenie Komisji 865/2006/WE z dnia 4 maja 2006 roku ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady 338/97/WE w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. UE L 2006.166.1 z późn. zm.).
5. Rozporządzenie Komisji 318/2008/WE z dnia 31 marca 2008 roku zmieniające rozporządzenie Rady (WE) Nr 338/97, w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. UE L 2008.95.3 z późn. zm.) – aktualna lista gatunków CITES.
6. Konwencja o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem sporządzona w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r. (Dz. U. 1991 r. nr 27, poz. 112 z późn. zm.).

ZABYTKI
Zgodnie z polskim ustawodawstwem na przywóz zabytków nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia. Należy jednak taki przywóz zgłosić w urzędzie celnym, w celu objęcia przedmiotu procedurą dopuszczenia do obrotu lub inną procedurą celną.
Wywóz zabytków za granicę może nastąpić na podstawie:
1) jednorazowego pozwolenia na stały wywóz zabytku za granicę,
2) jednorazowego pozwolenia na czasowy wywóz zabytku za granicę;
3) wielokrotnego pozwolenia indywidualnego na czasowy wywóz zabytku za granicę;
4) wielokrotnego pozwolenia ogólnego na czasowy wywóz zabytków za granicę.

Pozwolenie na stały wywóz zabytku wydaje Minister Kultury, natomiast pozwolenia na wywóz czasowy wydaje wojewódzki konserwator zabytków. W odniesieniu do materiałów bibliotecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1949 r. ww. pozwolenia wydaje Dyrektor Biblioteki Narodowej.
Jednocześnie w art. 59 ust 1 ustawy z dnia z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami określony został zamknięty katalog przypadków, w których dopuszczalny jest wywóz zabytku bez pozwolenia.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ww. ustawy pozwolenia na wywóz za granicę nie wymagają:
1) zabytki niewpisane do rejestru mające nie więcej niż 55 lat;
2) zabytki, będące obiektami techniki, niewpisane do rejestru, mające nie więcej niż 25 lat;
3) zabytki przywiezione z terytorium państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej, które są objęte procedurą odprawy czasowej lub procedurą uszlachetniania czynnego w rozumieniu przepisów prawa celnego;
3a) zabytki przywiezione z terytorium państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej, które były objęte procedurą dopuszczenia do obrotu ze zwolnieniem od należności celnych przywozowych, jeżeli wywóz tych zabytków następuje przed upływem 5 lat od dnia dopuszczenia do obrotu;
3b) zabytki przywiezione z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej na okres nie dłuższy niż 3 lata, jeżeli wywozu tych zabytków dokonuje się na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
4) zabytki przywiezione z zagranicy przez osoby korzystające z przywilejów lub immunitetów dyplomatycznych, w tym przywiezione w celu urządzenia wnętrz przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych;
5) dzieła twórców żyjących;
6) materiały biblioteczne powstałe po dniu 31 grudnia 1948 r.;
7) inne przedmioty o cechach zabytków, niebędące zabytkami.

W przypadkach, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1, 2, 3b, 4, 5 i 7 ww. ustawy istnieje obowiązek uzyskania zaświadczenia, że wywożone przedmioty, nie wymagają pozwolenia. Zaświadczenie wydaje wnioskodawcy wojewódzki konserwator zabytków.

Podstawa prawna:
ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.); rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 19 kwietnia 2004 r. w sprawie wywozu zabytków i przedmiotów o cechach zabytków za granicę (Dz. U. Nr 84, poz. 789).

PRODUKTY LECZNICZE
Osoba przyjeżdżająca do Polski może przywieźć, bez zezwolenia Ministra Zdrowia, maksymalnie 5 najmniejszych opakowań leku, który nie jest dopuszczony do obrotu w Polsce.
Osoby chore na choroby określone w przepisach wydanych na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym lub stosujące leczenie substytucyjne, które przekraczają granice Rzeczypospolitej Polskiej, mogą przewozić, na własne potrzeby lecznicze preparaty środków odurzających grupy I-N lub substancji psychotropowych grupy II-P, pod warunkiem że jest to ilość nie większa niż niezbędna na dwutygodniową kurację, po okazaniu zaświadczenia lekarskiego potwierdzonego przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby chorej lub w przypadku cudzoziemców - właściwy w ich kraju organ nadzorujący obrót preparatami środków odurzających grupy I-N lub substancji psychotropowych grupy II-P.
Osoby przekraczające granice Rzeczypospolitej Polskiej mogą przewozić, preparaty środków odurzających grup II-N i III-N, substancji psychotropowych grup III-P i IV-P lub prekursorów grupy I-R, przeznaczone na własne potrzeby lecznicze, pod warunkiem że jest to wielkość nieprzekraczająca ilości niezbędnej na dwutygodniową kurację, po okazaniu zaświadczenia lekarskiego.
Zaświadczenie lekarskie nie jest wymagane w odniesieniu do preparatów środków odurzających grupy III-N i prekursorów grupy I-R w przypadku preparatów wydawanych z apteki bez recepty.

Zakazany jest przywóz i wywóz środków odurzających, substancji psychotropowych oraz słomy makowej.

Podstawa prawna:
ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz.533 z późn. zm.); rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przywóz z zagranicy i wywóz za granicę środków odurzających, substancji psychotropowych i prekursorów grupy I-R oraz dokumentów uprawniających do ich przywozu z zagranicy i wywozu za granicę na własne potrzeby lecznicze (Dz. U. Nr 36, poz. 316); ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 z późn. zm.)

PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO PRZEZNACZONE DO INDYWIDUALNEGO SPOŻYCIA
Zakazane jest wwożenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przesyłek osobistych zawierających:
- mięso i produkty mięsne,
- mleko i produkty mleczarskie.

Powyższy zakaz nie dotyczy:
1) mleka w proszku dla niemowląt,
2) pokarmu dla niemowląt,
3) specjalnych środków spożywczych wymaganych ze względów medycznych, pod warunkiem, że: produkty te nie wymagają chłodzenia przed spożyciem, są pakowanym produktem firmowym i opakowanie jest nienaruszone
4) przesyłek osobistych zawierających mięso i produkty mięsne oraz mleko i produkty mleczarskie z Grenlandii, Islandii, Lichtensteinu, Szwajcarii i Wysp Owczych, o wadze łącznej nie przekraczającej 5 kg
5) przesyłek osobistych zawierających mięso i produkty mięsne oraz mleko i przetwory mleczarskie z Andory, Norwegii, i San Marino;

Inne przesyłki zawierające mięso i produkty mięsne oraz mleko i produkty mleczarskie mogą zostać wwiezione do Wspólnoty wyłącznie, jeżeli podróżny:
· uzyskał niezbędną dokumentację od urzędowych służb weterynaryjnych państwa, z którego przybył, stwierdzającą, że dane produkty spełniają wymagania odnośnie wprowadzania do UE.
· zgłosił wszystkie takie produkty wraz z odpowiednią ich dokumentacją do kontroli weterynaryjnej w chwili przybycia do zatwierdzonego posterunku kontroli granicznej

Wszystkie mięsa i produkty mięsne oraz mleko i produkty mleczarskie niezgodne z tymi zasadami muszą, z chwilą przybycia na granicę Unii Europejskiej, zostać oddane w celu urzędowego usunięcia.
Środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego, inne niż mięso i produkty mięsne oraz mleko i produkty mleczarskie, mogą zostać wwiezione bez przedstawiania ich do kontroli weterynaryjnej jeżeli:
· ich przywóz jest dozwolony
· produkty pochodzą z państwa trzeciego lub jego części, z którego przywóz nie jest zabroniony
· ich waga nie przekracza 1 kg.

Podstawa prawna:
rozporządzenie Komisji (WE) nr 745/2004 z dnia 16 kwietnia 2004 r. ustanawiające środki w odniesieniu do przywozu produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do indywidualnego spożycia).

Przywóz rzeczy znajdujących się w bagażu osobistym podróżnego
Zgodnie z art. 41 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnych przyjeżdżających z państw trzecich są zwolnione z należności celnych przywozowych, jeżeli przywożone towary są zwolnione z podatku od wartości dodanej (VAT) na mocy przepisów prawa krajowego przyjętych zgodnie z przepisami dyrektywy Rady 2007/74/WE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przywożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy.

Powyższe kwestie zostały uregulowane w art. 56 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, import towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego przybywającego z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju zwalnia się od VAT (a co za tym idzie od należności celnych przywozowych) według następujących norm:
a) w transporcie lądowym – do równowartości 300 EUR;
b) w transporcie lotniczym i morskim – do równowartości 430 EUR.
Do ww. wartości nie wlicza się wartości produktów leczniczych niezbędnych do spełnienia potrzeb podróżnego, paliwa znajdującego się w standardowym zbiorniku dowolnego pojazdu silnikowego oraz paliwa znajdującego się w przenośnym kanistrze, którego ilość nie przekracza 10 litrów, a także wartości tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz napojów alkoholowych przywożonych według niżej określonych norm.

W odniesieniu do wyrobów tytoniowych oraz napojów alkoholowych zwolnieniu podlegają następujące ilości ww. towarów:

1) wyroby tytoniowe, jeżeli są przywożone w transporcie lotniczym lub w transporcie morskim przez podróżnego, który ukończył 17 lat:
a) papierosy – 200 sztuk lub
b) cygaretki (cygara o masie nie większej niż 3g/sztukę) – 100 sztuk, lub
c) cygara – 50 sztuk, lub
d) tytoń do palenia – 250 g,

2) wyroby tytoniowe, jeżeli są przywożone w transporcie innym niż lotniczy lub morski przez podróżnego, który ukończył 17 lat:
a) papierosy – 40 sztuk lub
b) cygaretki (cygara o masie nie większej niż 3g/sztukę) – 20 sztuk, lub
c) cygara – 10 sztuk, lub
d) tytoń do palenia – 50 g,
Zwolnienie w ramach norm, o których mowa wyżej można stosować do dowolnego połączenia wyrobów tytoniowych, pod warunkiem, że suma wartości procentowych wykorzystywanych z poszczególnych zwolnień nie przekracza 100 %.

3) napoje alkoholowe, jeżeli są przywożone przez podróżnego, który ukończył 17 lat:
a) napoje powstałe w wyniku destylacji i wyroby spirytusowe o mocy objętościowej alkoholu powyżej 22 %, alkohol etylowy nieskażony o mocy objętościowej alkoholu wynoszącej 80 % i więcej – 1 litr lub
b) alkohol i napoje alkoholowe o mocy objętościowej alkoholu nieprzekraczającej 22 % - 2 litry, i
c) wina niemusujące – 4 litry, i
d) piwo – 16 litrów,
Zwolnienie w ramach norm, o których mowa wyżej można stosować do dowolnego połączenia różnych rodzajów alkoholu i napojów alkoholowych, o których mowa w lit. a i b, pod warunkiem, że suma wartości procentowych wykorzystywanych z poszczególnych zwolnień nie przekracza 100 %.

4) napoje alkoholowe, jeżeli są przywożone przez podróżnego, który ukończył 17 lat, który ma miejsce zamieszkania w strefie nadgranicznej lub jest pracownikiem zatrudnionym w strefie nadgranicznej, lub jest członkiem załogi środków transportu wykorzystywanych do podróży z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju:
a) napoje powstałe w wyniku destylacji i wyroby spirytusowe o mocy objętościowej alkoholu powyżej 22 %, alkohol etylowy nieskażony o mocy objętościowej alkoholu wynoszącej 80 % i więcej – 0,5 litra lub
b) alkohol i napoje alkoholowe o mocy objętościowej alkoholu nieprzekraczającej 22 % - 0,5 litra, i
c) wina niemusujące – 0,5 litra, i
d) piwo – 2 litry.

Zwolnienie w ramach norm, o których mowa wyżej można stosować do dowolnego połączenia różnych rodzajów alkoholu i napojów alkoholowych, o których mowa w lit. a i b, pod warunkiem, że suma wartości procentowych wykorzystywanych z poszczególnych zwolnień nie przekracza 100 %.